IOC sluit 12 vaste commissies en kiest voor kleine werkgroepen
Het Internationaal Olympisch Comité (IOC) heeft op 16 oktober 2026 aangekondigd dat twaalf permanente commissies worden opgeheven. Daarmee daalt het aantal vaste commissies van 31 naar 19. In plaats van vaste gremia wil het IOC voortaan kleinere groepen deskundigen samenstellen als een onderwerp daarom vraagt.
Welke commissies verdwijnen
Volgens het persbureau AP gaat het om commissies die zich bezighielden met onder meer mensenrechten en genderkwesties. Genoemd worden de commissie voor gendergelijkheid, diversiteit en inclusie, het adviescomité voor mensenrechten onder leiding van de Zuid-Afrikaanse oud-vicepresident Phumzile Mlambo-Ngcuka, en de commissies voor duurzaamheid, technologie, het gevolg van sporters (athletes' entourage) en digitale betrokkenheid. Die zes zijn de enige die in de berichtgeving bij naam worden genoemd. Een volledige lijst van alle twaalf heb ik in de beschikbare bronnen niet gevonden.
De opgeheven commissies hadden volgens AP doorgaans tien tot dertig leden, die een of enkele keren per jaar in Lausanne bijeenkwamen. AP spreekt van een stroomlijning en een bezuiniging. Het IOC zelf zegt in zijn verklaring dat het kiest voor tijdelijke werkgroepen met "gerichte betrokkenheid" bij strategische prioriteiten en beleidsontwikkeling.
Wat blijft
Op de commissiepagina van het IOC staan na de ingreep negentien onderdelen. Daaronder zijn de Atletencommissie, de Ethische Commissie, de Commissie Gezondheid, Geneeskunde en Wetenschap, de juridische en financiële commissies, Olympic Solidarity en de coördinatiecommissies voor de Spelen van Los Angeles 2028, de Franse Alpen 2030 en Brisbane 2032, plus voor de Jeugdspelen in Dakar. Ook de twee commissies die toekomstige gastheren beoordelen blijven bestaan. De lijst bevat daarnaast enkele raden van bestuur van IOC-bedrijven, dus het getal negentien telt niet louter commissies in de strikte zin.
Een besluit van de voorzitter
Het IOC-reglement, zoals dat op de site van het IOC staat, geeft de president de bevoegdheid om permanente en tijdelijke commissies en werkgroepen in te stellen wanneer dat nodig lijkt, en om ze op te heffen wanneer zij hun taak naar haar oordeel hebben vervuld. Een stemming in de Executive Board wordt in de bronnen niet genoemd. Het ligt daarom voor de hand dat de beslissing bij voorzitter Kirsty Coventry lag, al zeggen de berichten dat niet met zoveel woorden. Een ingangsdatum is evenmin gepubliceerd.
AP wijst erop dat Coventry in haar tweede jaar als voorzitter al vaker kleine werkgroepen inzette. Een voorbeeld is de toetsing van de bescherming van de vrouwelijke categorie in de sport, die in maart 2026 werd neergelegd bij een expertpanel waarvan de samenstelling niet openbaar is. De commissie voor gendergelijkheid werd daarbij gepasseerd.
Fit for the Future
EssentiallySports koppelt de herstructurering aan de strategie Fit for the Future, die het IOC volgens die site in juni 2026 aannam. Daarin staan onder meer steun aan sporters gedurende hun hele loopbaan, het bewaken van de eigen identiteit van de Spelen, duidelijke verantwoordelijkheden binnen de Olympische beweging en betaalbare Spelen voor toekomstige gastheren. Coventry riep volgens dezelfde bron op 5 oktober tijdens het SportAccord Forum in Lausanne internationale federaties en andere partijen op die strategie uit te voeren. Die datum rust op één bron.
Wat dit kan betekenen
Voorstanders zullen zeggen dat een kleine, doelgerichte groep sneller kan werken dan een commissie die één keer per jaar vergadert. Critici stellen de omgekeerde vraag: wie bewaakt onderwerpen als mensenrechten en gendergelijkheid als er geen vast orgaan meer voor is, en hoe transparant zijn werkgroepen waarvan de leden niet bekend worden gemaakt? EssentiallySports plaatst bij dat laatste kanttekeningen. Reacties van mensenrechtenorganisaties of sportersvertegenwoordigers heb ik in de gelezen bronnen niet aangetroffen.
Voor Nederland is het vooral van belang dat onderwerpen als duurzaamheid en mensenrechten bij de toewijzing en organisatie van toekomstige Spelen, onder meer bij de keuze van de gastheer voor 2036, via andere kanalen moeten terugkomen. De Future Host Commission blijft bestaan, maar de adviezen van de opgeheven commissies zullen voortaan van geval tot geval worden georganiseerd. Hoe dat in de praktijk uitpakt, zal pas blijken als de eerste werkgroepen worden aangewezen.
Bronnen: Associated Press (via The Gazette, 16 oktober 2026), EssentiallySports (17 oktober 2026), olympics.com/ioc.
